Tâm Lý FOMO: Làm Sao Để Giữ Cái Đầu Lạnh Khi Thị Trường “Xanh Tím”?

Trong đầu tư, kẻ thù lớn nhất không phải là thị trường, mà là chính bản thân chúng ta. Khi bảng điện tử rực sắc “xanh tím”, lợi nhuận của người khác được khoe khắp mạng xã hội, bạn sẽ dễ rơi vào trạng thái FOMO. Nếu không biết cách kiểm soát, FOMO sẽ khiến bạn quên sạch chiến lược phân bổ vốn 70/30 và dẫn đến những quyết định mua đuổi sai lầm.

1. Hội chứng FOMO trong chứng khoán là gì?

FOMO (Fear Of Missing Out) là hội chứng sợ bỏ lỡ cơ hội. Trong chứng khoán, đây là cảm giác lo sợ rằng mọi người xung quanh đang giàu lên nhanh chóng còn mình thì đứng ngoài cuộc.

Dấu hiệu bạn đang bị FOMO:

• Thấy cổ phiếu tăng trần 2-3 phiên là muốn mua bằng mọi giá mà không cần phân tích.

• Đọc các hội nhóm “phím hàng” và sợ rằng nếu không mua ngay sẽ mất cơ hội đời người.

• Mua cổ phiếu chỉ vì thấy nó tăng, mà không thực sự hiểu doanh nghiệp đó làm gì.

2. Chu kỳ tâm lý dẫn đến bẫy “Đu đỉnh”

FOMO thường dẫn nhà đầu tư đi theo một lộ trình bi kịch đã được lập trình sẵn trong tâm lý học hành vi:

1. Nghi ngờ: Cổ phiếu bắt đầu tăng từ nền giá, bạn đứng ngoài quan sát vì sợ rủi ro.

2. Hối tiếc: Cổ phiếu tăng tiếp phiên thứ 3, bạn cảm thấy tiếc vì đã không mua sớm hơn.

3. Phấn khích (FOMO đỉnh điểm): Bạn không chịu nổi áp lực khi thấy bạn bè lãi lớn, bạn dồn toàn bộ vốn (thậm chí Margin) mua ở mức giá cao nhất.

4. Sụp đổ: Thị trường điều chỉnh, bạn trở thành người “đứng đỉnh” và bắt đầu hoảng loạn bán tháo ngay đáy.

3. 5 Cách để giữ “cái đầu lạnh” trước cơn sóng xanh tím

Để bảo vệ 30% danh mục chứng khoán của bạn an toàn, hãy áp dụng các kỷ luật “thép” sau:

A. Tuyệt đối tuân thủ “Điểm mua an toàn”

Hãy nhớ về quy tắc phân bổ vốn của bạn. Nếu cổ phiếu đã tăng quá 5% từ nền giá tích lũy, hãy bỏ qua. Cơ hội trên thị trường là vô tận, nhưng vốn của bạn thì có hạn. Đừng cố chấp lên một chuyến tàu đã chạy quá nhanh.

B. Sử dụng chỉ báo RSI để kiểm soát cảm xúc

Trước khi đặt lệnh mua đuổi, hãy nhìn nhanh vào chỉ báo kỹ thuật RSI (Relative Strength Index).

• Nếu RSI > 70: Cổ phiếu đang ở vùng “Quá mua” (Overbought).

• Nếu RSI > 80: Tuyệt đối không mua đuổi bằng mọi giá vì áp lực chốt lời có thể xảy ra bất cứ lúc nào.

C. “Tin ra là bán, đừng mua theo tin”

Thường khi các tin tốt nhất xuất hiện trên mặt báo và cổ phiếu đã tăng trần nhiều phiên, đó là lúc những nhà đầu tư chuyên nghiệp thực hiện chốt lời. Việc bạn lao vào lúc này chính là cung cấp thanh khoản cho họ thoát hàng.

D. Ngắt kết nối với đám đông và hội nhóm

Sự phấn khích có tính lây lan rất mạnh. Khi thị trường quá nóng, hãy hạn chế lướt các diễn đàn hô hào. Hãy quay lại nhìn vào kế hoạch đầu tư ban đầu và các con số thực tế của doanh nghiệp.

E. Áp dụng kỹ thuật giải ngân chia nhỏ (Pyramiding)

Nếu vẫn quá sợ mất cơ hội, hãy chia vốn làm 3 phần (30-30-40). Chỉ mua phần đầu tiên để lấy vị thế. Nếu giá tăng đúng hướng và có nền giá mới, bạn mới giải ngân phần tiếp theo. Cách này giúp bạn giảm thiểu rủi ro khi thị trường đột ngột quay đầu.

4. Công thức “3 giây” trước khi ấn nút đặt lệnh

Trước khi quyết định mua đuổi một cổ phiếu đang tăng nóng, hãy tự trả lời 3 câu hỏi:

1. Mình mua vì Phân tích kỹ thuật/cơ bản hay vì Sợ mất phần?

2. Nếu ngày mai cổ phiếu giảm sàn, mình có hiểu lý do để giữ tiếp hay sẽ hoảng loạn?

3. Khoảng cách từ giá hiện tại đến điểm cắt lỗ là bao nhiêu %? (Nếu > 10%, rủi ro đang lớn hơn lợi nhuận).

Để chiến thắng tâm lý FOMO, nhà đầu tư cần tuân thủ tuyệt đối kỷ luật trong đầu tư, biết điểm dừng đúng lúc như cách chúng ta đặt lệnh Stop Loss trong chứng khoán.

5. Lưu ý tham khảo (Disclaimer)

Tâm lý học hành vi chiếm đến 60% thành công trong đầu tư. Nội dung bài viết dựa trên kinh nghiệm thực chiến và các lý thuyết tài chính hành vi phổ biến. Nhà đầu tư cần tự rèn luyện kỷ luật cá nhân và chịu trách nhiệm hoàn toàn với mọi quyết định giao dịch của mình.

• Theo dõi NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG để nắm nhiều thông tin với góc nhìn đa chiều
• Đọc thêm mục Tại chính-Chứng Khoán để biết được thị trường Vn-index thay đổi liên tục
• Tìm hiểu thêm DANH MỤC DỰ ÁN BẤT ĐỘNG SẢN Pháp lý sạch – Sổ hồng sẵn – Tiềm năng sinh lời cao

BÙI TRỌNG VƯƠNG | THỰC CHIẾN TÀI CHÍNH – BẤT ĐỘNG SẢN
“Người thật – Việc thật – Giá trị thực”
 Kết nối Hotline/Zalo tư vấn: 0933 81 49 43