Chỉ Số P/E Là Gì? Tại Sao P/E Thấp Chưa Chắc Cổ Phiếu Đã “Ngon”?
Trong đầu tư chứng khoán, nếu bạn muốn biết mình đang mua một cổ phiếu “đắt” hay “rẻ”, chỉ nhìn vào giá thị trường trên bảng điện là chưa đủ. Bạn cần một thước đo tương quan giữa giá cả và giá trị thực tế của doanh nghiệp. Đó chính là Chỉ số P/E. Hiểu đúng về P/E sẽ giúp bạn bảo vệ 30% vốn đầu tư tăng trưởng khỏi những sai lầm định giá ngớ ngẩn.

1. Chỉ số P/E là gì? Cách tính P/E chuẩn xác
P/E (Price-to-Earnings ratio) là chỉ số đo lường mối quan hệ giữa Giá thị trường của cổ phiếu (Price) và Lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu (Earnings Per Share – EPS).

Ý nghĩa: Chỉ số này cho biết bạn sẵn sàng trả bao nhiêu tiền cho 1 đồng lợi nhuận của doanh nghiệp. Ví dụ: P/E = 10 có nghĩa là bạn đang trả 10 đồng cho mỗi 1 đồng tiền lãi mà công ty tạo ra mỗi năm (hay mất 10 năm để thu hồi vốn nếu lợi nhuận không đổi).
2. Phân biệt P/E Trailing và P/E Forward: Nhìn vào quá khứ hay tương lai?
Đừng để những con số tĩnh trên các trang báo tài chính đánh lừa, nhà đầu tư thông minh cần phân biệt:
-
P/E Trailing (Quá khứ): Tính dựa trên lợi nhuận 4 quý gần nhất. Đây là dữ liệu đã xảy ra và dễ tra cứu.
-
P/E Forward (Dự phóng): Tính dựa trên lợi nhuận dự báo của 1 năm tới. Chứng khoán là kỳ vọng, nên nhà đầu tư chuyên nghiệp thường quan tâm đến P/E Forward để đánh giá dư địa tăng trưởng.
3. CẨN TRỌNG VỚI CHỈ SỐ P/E THẤP: ĐỪNG ĐỂ SẬP “BẪY GIÁ RẺ” (VALUE TRAP)
Trong đầu tư, P/E thấp thường được hiểu là “giá rẻ”. Tuy nhiên, nếu P/E thấp một cách bất thường (ví dụ P/E = 3 hoặc 4), anh Vương khuyên anh chị nên rà soát kỹ 3 kịch bản “bẫy” sau đây:
Tại sao P/E thấp chưa chắc đã “ngon”?
| Lý do P/E thấp | Bản chất vấn đề | Rủi ro cho nhà đầu tư |
| Lợi nhuận đột biến | Đến từ việc bán tài sản, thoái vốn, không phải kinh doanh cốt lõi. | EPS ảo: Lợi nhuận không bền vững. Khi hết tài sản để bán, P/E sẽ tăng vọt trở lại. |
| Đỉnh chu kỳ lợi nhuận | Thường gặp ở ngành Thép, Thủy sản, Hàng hóa khi giá thế giới lập đỉnh. | Lợi nhuận lao dốc: Khi chu kỳ đi xuống, giá cổ phiếu giảm nhanh hơn tốc độ giảm của P/E. |
| Rủi ro quản trị/Pháp lý | Ban lãnh đạo thiếu minh bạch, nội bộ lục đục. | Bị tẩy chay: Các quỹ và dòng tiền lớn né tránh khiến giá cổ phiếu mãi “lẹt đẹt” không tăng. |
- Nếu chỉ số P/E giúp định giá cổ phiếu rẻ hay đắt, thì bài viết so sánh giá Bình Dương sẽ giúp anh chị biết đâu là vùng trũng đầu tư BĐS hiện nay.
- Tìm hiểu thêm Kênh đầu tư an toàn 2026
4. Cách sử dụng chỉ số P/E hiệu quả để định giá cổ phiếu
Để không bị P/E đánh lừa, hãy áp dụng quy tắc 3 bước:
-
So sánh với trung bình ngành: P/E của một ngân hàng phải được so sánh với các ngân hàng khác, không thể so với một công ty công nghệ hay bán lẻ.
-
So sánh với lịch sử doanh nghiệp: Xem xét P/E hiện tại đang cao hay thấp hơn mức trung bình 5 năm của chính doanh nghiệp đó.
- Kết hợp chỉ số PEG: Đây là “vũ khí” tối thượng để định giá cổ phiếu tăng trưởng.

Kết hợp chỉ số PEG
5. Mẹo soi P/E nhanh cho danh mục đầu tư
Trong chiến lược phân bổ vốn, phần 30% chứng khoán nên ưu tiên các doanh nghiệp có P/E ổn định và đi kèm tăng trưởng. Đừng bao giờ mua một cổ phiếu chỉ vì thấy P/E thấp nhất sàn nếu bạn chưa hiểu tại sao nó lại rẻ đến thế. Một cổ phiếu P/E = 20 nhưng tăng trưởng 30%/năm vẫn tiềm năng hơn cổ phiếu P/E = 5 nhưng đang trên đà thoái trào.
6. Lưu ý tham khảo (Disclaimer)
Chỉ số P/E chỉ là một trong nhiều công cụ định giá. Việc sử dụng đơn lẻ P/E mà bỏ qua các yếu tố như nợ vay, dòng tiền và lợi thế cạnh tranh là rất rủi ro. Bài viết thuộc chuỗi Cẩm nang Tài chính Chứng khoán và chỉ mang tính chất tham khảo kiến thức.
- Theo dõi NHỊP ĐẬP THỊ TRƯỜNG để nắm nhiều thông tin với góc nhìn đa chiều
- Đọc thêm mục Tại chính-Chứng Khoán để biết được thị trường Vn-index thay đổi liên tục
- Tìm hiểu thêm DANH MỤC DỰ ÁN BẤT ĐỘNG SẢN Pháp lý sạch – Sổ hồng sẵn – Tiềm năng sinh lời cao
BÙI TRỌNG VƯƠNG | THỰC CHIẾN TÀI CHÍNH – BẤT ĐỘNG SẢN
“Người thật – Việc thật – Giá trị thực”
Kết nối Hotline/Zalo tư vấn: 0933 81 49 43












![8 Lý Do Masteri Thanh Đa Peninsula Luôn “Cháy Hàng” [2026]](https://buitrongvuong.vn/wp-content/uploads/2026/02/VI-TRI-MASTERI-THANH-DA-PENINSULA-100x70.png)




![Hồ sơ pháp lý The Win City [ 2026 ]: “Soi” chi tiết bộ chứng từ vàng của dự án.](https://buitrongvuong.vn/wp-content/uploads/2025/12/Chi-tiet-1.500-The-Win-City-100x70.jpg)